Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2012

ΒΑΝ ΑΙΚ - Ο ΠΡΩΤΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΠΟΥ ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ


Βιογραφικά στοιχεία 
Δεν  είναι γνωστό πότε ακριβώς γεννήθηκε ο Βαν Άικ· Υποθέτουν γύρω στο 1385 και πέθανε στις 5 Ιουλίου το 1441. Είναι Φλαμανδός.
Ο αδελφός του, επίσης ζωγράφος, Χούμπερτ βαν Άικ συνεργάζεται μαζί του για το έργο η Αγία Τράπεζα του Καθεδρικού Ναού της Γάνδης, την οποία άρχισε ο Χούμπερτ γύρω στο 1420 και ολοκλήρωσε ο Γιαν το 1432. 
Σύγχρονοι μελετητές δυσκολεύονται να αποφανθούν  ποιος από τους δύο φιλοτέχνησε τους διάφορους χαρακτήρες του έργου. Αυτό το έργο αντί για την συμβολική, απλή αναπαράσταση, καταφέρνει μια πρωτόγνωρη αίσθηση με τρεις διαστάσεις!! Είναι ένα έργο που απορρίπτει αιώνες καλλιτεχνικής παράδοσης. Αυτή η αίσθηση επιτυγχάνεται με την φωτοσκίαση και με το λάδι στα χρώματα που χρησιμοποιούσε αντί  τις τέμπερες που είχαν σαν βάση τους το αυγό. Με την αλλαγή των υλικών είχε την ευκολία να διορθώνει τα λάθη του, να τα δουλεύει  περισσότερο και αυτό  σαν αποτέλεσμα να  δίνει  πολύ περισσότερο βάθος, φώς αλλά και διαφορετική υφή.  Να αναδείχνει  λεπτομέρειες. Κατάφερνε  να  δίνει  στον  καμβά  την ψευδαίσθηση της φύσης προσθέτοντας λεπτομέρειες που στο σύνολο τους ήταν  ένας καθρέφτης του κόσμου.
Ο Βαν Άικ οφείλει την επιτυχία του κυρίως στην -καινοτόμα για την εποχή του- τεχνική της ελαιογραφίας. Αυτός  την εφεύρε.
Το 1425, μετά τον θάνατο του Ιωάννη της Βαυαρίας, ο βαν Άικ εντάσσεται στο καλλιτεχνικό δυναμικό του Φιλίππου του Καλού, στην υπηρεσία του οποίου θα παραμείνει για το υπόλοιπο της ζωής του.
Ως «ιδιαίτερος του βασιλέα»  αναλαμβάνει διάφορες καλλιτεχνικές παραγγελίες της Αυλής της Βουργουνδίας, για τις οποίες και πληρώνεται αδρά. Η αμοιβή του με τα χρόνια αυξάνει θεαματικά, δείκτης της σπουδαιότητας της θέσης του· Σε έγγραφο του 1435 αναφέρεται ότι πρέπει να επισπευσθεί η πληρωμή του ζωγράφου, ειδάλλως υπάρχει ο κίνδυνος να φύγει και να χάσουν έναν απαράμιλλο ποιητή "τέχνης και επιστήμης". Ο Δούκας Φίλιππος του έτρεφε μεγάλη εκτίμηση, βαπτίζοντας  τα παιδιά του, αλλά και χρηματοδοτώντας τη χήρα του μετά τον θάνατό του καθώς και προικοδοτώντας μια κόρη του.
Αντίθετα με το σύνηθες της εποχής του, ο Βαν Άικ συχνά υπέγραφε τα έργα του και χρονολογούσε τις κορνίζες τους.· Πίνακας και κορνίζα, αμφότερα ήταν αδιαίρετα έργα τέχνης και παρότι η κορνίζα ήταν προϊόν διαφορετικού τεχνίτη, συχνά θεωρούνταν ισότιμης τέχνης ως προς το ζωγραφικό έργο.


Η υπογραφή του "ALS IK KAN" (όπως μπορώ) προέρχεται από τη φλαμανδική ρήση όπως μπορώ, όχι όπως θα μπορούσα· σ' αυτήν οφείλεται εν πολλοίς η φήμη του, αλλά και η σχετικά αδιαμφισβήτητη ταυτότητα των έργων του, μεταξύ των καλλιτεχνών της λεγόμενης Φλαμανδικής Σχολής.
«Το πορτρέτο των Αρνολφίνι» 1434 ΒΑΝ ΑΙΚ


Το διασημότερο έργο του είναι «Το πορτρέτο των Αρνολφίνι» 1434. (βλέπε φώτο). 
Τι κάνει σημαντικό αυτό το έργο; Πρώτα από όλα το θέμα του που δεν είναι θρησκευτικό.  Δεν βλέπουμε μάρτυρες και αγίους αλλά απλούς ανθρώπους. Ανθρώπους βέβαια μιας καλής κοινωνικής τάξης. Γίνεται πολύς λόγος για το ποιο είναι το ζευγάρι που απεικονίζεται και αν η γυναίκα ήταν έγκυος ή όχι. Μια ιδιαίτερη λεπτομέρεια στον πίνακα είναι ο καθρέφτης πίσω τους γιατί ανοίγει τον χώρο δείχνοντας ότι υπάρχει μπροστά από το ζευγάρι που εμείς αλλιώς δεν θα το βλέπαμε αλλά και πάνω στον καθρέφτη υπάρχει μια ασυνήθιστη υπογραφή που λέει «Ο Γιαν Βαν Αικ ήταν εδώ.
Περισσότερα έργα του μπορείτε να δείτε σε αυτόν τη σελίδα: http://closertovaneyck.kikirpa.be/#home/sub=altarpiece  

Με  αφορμή  το  έργο  και  την  ζωή  του  Βαν  Αϊκ  λέω  να  επεκταθώ στο  θέμα  γύρω  από   την  τέχνη  και  τον  προορισμό  της.
Εδω ο καλλιτεχνης ειναι στο πνευμα της Αναγέννησης. ξεκιναει η  εποχη  του  ατομισμου. ως  τοτε,  οπως μας  λεει  και  ο   ερικ φρομ, τα    προσωπα  δεν  υπολογιζονταν  σαν  ξεχωριστη  οντοτητα, σαν  ατομα  με  ξεχωριστη  σκεψη  και  θεληση. υπολογιζονταν  μονον   η  ομαδα,  η  κοινωνια,  το  εθνος.  Η  ζωη  του  καθενος  ηταν  μονον  ενας  ρολος  προκαθορισμενος  απο  το  συνολο.  Δεν  υπήρχε  προσωπική  σκέψη  και  ελεύθερη έκφραση. Ο  Βαν  Αικ  ήταν  από  τους  πρώτους  που  τόλμησαν  να  προβάλουν  προσωπική  έκφραση,  αλλά  αυτήν  την  κράτησε  περιορισμένη  μόνον  σε  ότι  ένοιωθε  να  δοξάζει  τον  ίδιο. Δεν  είχε  να  πει  κάτι  μέσα  από  την  τέχνη  του  και  την  ζωή  του  μέσα  από  το  οποίο  θα  ανέβαζε  το  νοητικό  και  πνευματικό επίπεδο  του  ανθρώπου  και  θα   καλυτέρευε την  ζωή.  Στο  έργο  του  δεν  βλέπουμε  να  συμπεριλαμβάνει τον  άνθρωπο γενικά   με  την    αξία  του σαν  μοναδική,  ξεχωριστή  και  ανεπανάληπτη  οντότητα.  Αυτό  το  υπερασπίστηκε  μόνον  στον  εαυτό  του.  Ασχολήθηκε   με  την  τελειοποίηση  της αποτύπωσης  της  ζωγραφικής  εικόνας,  όχι  για  να  μιλήσει  με  αυτήν  την  εικόνα  καλύτερα  και  πιο  κατανοητά  για  τους  προβληματισμούς  της  ζωής,  να  βάλει  έστω    ερωτήματα,  επιχειρώντας   να  δώσει  κάποια  ελπίδα  στα  αδιέξοδα  του  τότε  ανθρώπου  και  στην  καταπιεσμένη   μοναδικότητα  του  ατόμου  ανά  τους  αιώνες.  Αλλά  για  να  τον  θαυμάσουν  και  να  δοξαστεί.  Ήταν  μια  τέχνη  από  τον εαυτό  του  για  τον  εαυτό  του.  Ασχολήθηκε  πολύ  με  το  πως  λέμε  κάτι  με  τον  καλύτερο  τρόπο  και  όχι  με  το  τι είναι  αυτό  που έχουμε  να  πούμε  με  αυτόν  τον τρόπο,  που  να  συμπεριλαμβάνει  τους  άλλους  στην  πραγματική  τους  ζωή.  Αυτό  για  μένα  περιορίζει  πολύ την  αξία  του  έργου  του.  Η  αξία  των  γραμμάτων  και  των  τεχνών  μπορεί  να  είναι  μόνο  σε  συνάρτηση  με  την  εξέλιξη  της  ηθικής  των  πολιτών που  απευθύνονται  και  επηρεάζει  το  έργο  τους  με  σκοπό  τον  σεβασμό  της  μοναδικότητας  του καθένα  στην  κοινωνία.  Για  να  συγκεντρώνεται  η  ζωή  στις  πραγματικές  της  διαστάσεις. Αλλιώς  οι  τέχνες  και  τα  γράμματα,  όπως πολύ  σωστά  μας  λέει  ο  Ρουσώ,  είναι  ένα  καλό  που  γίνεται  για  να  εξυπηρετεί  κακό  σκοπό.
Γι αυτό,  στον  κάθε  καλλιτέχνη  που   παρουσιάζω,  θέλω  να  αξιολογείται  το  έργο  του περισσότερο  από  το   πόσο  καταφέρνει  να  συνεισφέρει στην  ανύψωση  της  ηθικής  του  ανθρώπου, μέσα  από  αυτό  που  θέλει  να  πει  το  έργο  του.  Χωρίς  να  υποτιμάται   και  ο  τρόπος  της  τεχνικής  του,  αν  τον  βοηθάει  αυτός  ο  τρόπος  να  γίνεται  καλύτερα κατανοητό  αυτό  που  θέλει  να  πει.  Δηλαδή πρώτα  τι  λέει  και  μετά  το  πως  το  λέει  αυτό,  μέσα  από την  εφευρετικότητα  του  στις  τεχνικές  και  τα  υλικά  του.  Πρώτα  το  "τι"  και μετά  το   "πως". Η  ομορφιά,  η  αισθητική  του  έργου,  χρειάζεται  να  διαπερνά  τα  υλικά  πράγματα  μέσα  από  τα  οποία  εκφράζεται  και  να  φτάνει  στον  λόγο  της  ύπαρξης  αυτών  των  υλικών.  Την  ψυχή  των  πραγμάτων  που  είναι  ο  άνθρωπος  με  την  πνευματική  του  διάσταση.
Στην  εποχή  μας,  αυτό  που  ζούμε,  μπορεί  να  είναι  η  τιμωρία  μας  που  για  μεγάλο  χρονικό  διάστημα  επαναπαυτήκαμε  επικεντρωμένοι με  απληστία  στην  στεγνή  ομορφιά  της  ύλης,  εξαντλώντας  αυτήν  την  ύλη  που  στηρίζει  την  ζωή. Η  απληστία  μας,  μας  έκανε  να  μην  αρκούμαστε  να  καταναλώνουμε  το  ήδη  παραγμένο  από  την  φύση  και  τον  άνθρωπο,  αλλά   να  δανειζόμαστε αυτό  που  θα  παρήγαγε  η  φύση  και  ο  άνθρωπος  στο  μέλλον.  Και  όταν  ήρθε  αυτό  το  μέλλον  και  έγινε  παρόν,  αντικρίζουμε  το  κενό,  την  απειλητική  άβυσσο,    που  δημιουργήσαμε  αρπάζοντας  προκαταβολικά. Όλο  αυτό  έγινε  γιατί  ανταγωνιστήκαμε  μεταξύ  μας  για  το  ποιος  έχει  την  μεγαλύτερη  καταναλωτική  δύναμη.  Γιατί    περιφρονήσαμε  το  πνεύμα   που  θα  συγκρατούσε  την  ζωή  στις  πραγματικές  της  διαστάσεις  και  θεοποιήσαμε  την  ύλη  σαν  να  ήταν  αυτοσκοπός  και  ανεξάντλητη.  Παρόλη  την  τιμωρία  που  δεχόμαστε  στις  μέρες  μας,  βλέπω  να  είμαστε  αμετανόητοι  και  να  μην  αφήνουμε  το ανταγωνιστικό    μοντέλο  συνύπαρξης.  Προφανώς  ο  πόνος  από  την  τιμωρία  χρειάζεται  να  κορυφωθεί  πολύ  περισσότερο,  αλλά  και  πάλι,  στην  αλλαγή  πλεύσης  πρέπει  να  παίξουν  σημαντικό  ρόλο  οι  τέχνες  και  τα  γράμματα.  Να  δείξουν  στην  ανθρωπότητα  τον φωτεινό  δρόμο  της  ηθικής  διευθέτησης  της  ζωής.   Αλλιώς,  παραπλανούν  και  ξεγελάνε  τον  κόσμο  και  δεν  έχουν  λόγο  ύπαρξης.  Είναι  ένα  καλό  που  γίνεται  με  κακό  σκοπό,  όπως  λέει  και  ο  Ρουσώ.
Για  παράδειγμα  σε  αυτήν  την  κατεύθυνση  είναι το  έργο  μου  του   2009  "Ο  χρυσός  Μόσχος  και  η  σοφία   του    Προφήτη"  που  μπορεί  να  δει  κανείς  εδώ  στο  μλοκ.  Περισσότερα  εξηγώ για  το  τι  θέλω  να  πω  με  αυτό  το  έργο. http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_17.html   Σε  άλλη  δημοσίευση  δείχνω  και  την  κατασκευή  του  έργου  http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_15.html  και http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_16.html Επίσης για  μια  καλή  παρουσίαση  του  θέματος  μεταξύ  εξουσιαστή  και  εξουσιαζόμενου,  μαζί  με  μια περιληπτική    πρόταση  διευθέτησης,  μπορεί  να  δει  κανείς   και  στην  θεματική  μου  ενότητα  "Κύκλοι"  στο  έργο   "Αντρίκελα".   http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/01/blog-post_27.html  



Δεν  υποστηρίζω  την  εξέγερση  γιατί  αυτό  θα  σήμαινε  βία  στην  βία,  κάτι  που  η  ανθρωπότητα  το  έχει  επαναλάβει  πολλές  φορές  ανά  τους  αιώνες  χωρίς  να  καταφέρει    να  σταματήσει  αυτήν  την  απεχθή  κατάσταση.  Είναι  καιρός  να  διδαχτούμε τον  σεβασμό  και  την  αγάπη.
Πληρώνω  πολύ  ακριβά  αυτή  μου  την  στάση  στο  έργο  μου  και  την   ζωή  μου.  Κατασυκοφαντούμαι  μόλις  γυρίσω  την  πλάτη  μου  και  περιθωριοποιούμαι. Μου  ρίχνουν  ατελείωτη  "λάσπη" για  να φαίνομαι αποκρουστική  σαν  χαρακτήρας   και  να  αποστρέφει  κανείς  το  βλέμμα  του  από  αυτό  που  πρεσβεύω  και  ενοχλεί  όσους  επιμένουν  με  έπαρση  τον  ανταγωνισμό  μεταξύ  των  ανθρώπων    και  αποστρέφονται  μετά  βδελυγμίας  μια  ηθική  διευθέτηση της  ζωής  στηριγμένη  στον  σεβασμό  της  διαφορετικότητας  του  καθένα.   Λείπει  η πίστη  στον  εαυτό  μας,  τον  άνθρωπο,  τον  Θεό,  που  θα  δώσει  την  υπομονή και  την  επιμονή  που  στηρίζεται  η  διάθεση  για  κατανόηση,  απαραίτητη  προϋπόθεση  για  να  φτάσουμε  στον  σεβασμό. Ίσως  ο  καθένας  μας  θεωρεί  τον  εαυτό  του  λίγο  για  κάτι  τόσο  μεγάλο.  Ξεχνάμε  ότι  αυτό  δεν  είναι  δουλειά  του  ενός.  Είναι  δουλειά  του  συνόλου   και  ο  καθένας μας  χρειάζεται  να  κάνει  μόνον  ότι  του  αναλογεί  στις  μικρές  του  δυνάμεις.  Αλλά  να  το  κάνει.  Εγώ  με  την  ζωή  μου  και  την  δουλειά  μου, αυτό  κάνω και  πληρώνω  το  τίμημα.       

 ΜΑΡΙΑ  ΟΥΖΟΥΝΟΓΛΟΥ  ΖΩΓΡΑΦΟΥ
Σε όσους αρέσει η  δημοσίευση πατήστε απο κάτω το κουμπάκι "Μου αρέσει"

Πολλοί με ρωτάτε τον τρόπο που γίνεται κανείς μέλος εδώ στο μπλοκ. Πηγαίνετε δεξιά κάτω από την φωτο μου που λέει «Γίνετε μέλη» Πατήστε πάνω και γράφεστε. Είναι πολύ εύκολο και πολύ ενισχυτικό για μένα ψυχολογικά και μόνο αφού δεν έχω διαφημίσεις για άλλο κέρδος. 

Σάββατο, 6 Οκτωβρίου 2012

ΕΡΓΑ ΜΟΥ

"Έκρηξη χαράς" 30Χ40, Ιανουάριος 2016



"Σύνθεση"

"Μήλα, πορτοκάλια και κανέλα" 70 Χ 50

"Κανάτια" 70 Χ 50
"Πάγος και φωτιά"  60 Χ  50


"Κοντά στο τζάκι"
¨Η μικρή Εύα έφαγε το μήλο και πονήρεψε" 70 Χ 50

"Πήλινο"

"Γιορτή"

"Σταφύλια και κρασί"

""Σταφύλια και κρασί" 2







"Zουλού" 2013, 50 Χ 60

"Χωρίς τίτλο" 50 Χ 70 , 2013


"Φασολάκια"
"Τα ρόδα  του περιβολιού" ακρυλικό 50 Χ 70



"Μήλα" μικρή σύνθεση 50 Χ 60 ακρυλικό 2013
"Η απειλή" ακρυλικό 30 Χ 40

ΜΑΡΙΑ ΟΥΖΟΥΝΟΓΛΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Όσοι θέλετε να γίνετε φίλοι – μέλη του μπλόκ μου μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας δεξιά κάτω από την φώτο μου που λέει "Γίνετε μέλη".
Αν σας άρεσε η δημοσίευση πατήστε το κουμπάκι "Μου αρέσει". 



Σάββατο, 15 Σεπτεμβρίου 2012

Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ;


Για  τον  Μεσαίωνα  ξέρουμε όλοι  ότι  υπήρχε   έλλειψη  προσωπικής  έκφρασης  στον κάθε  άνθρωπο.  Κανείς  δεν  αναγνώριζε  τον  ξεχωριστό  τρόπο  που  νοιώθει  και  σκέφτεται ο  ίδιος  και  οι  άλλοι.  Όλα  κινιόταν  σε  καθορισμένα  πλαίσια του  ρόλου  του καθένα  στην  δουλειά,  την  οικογένεια,  την  κοινωνία. Το  ίδιο  γινόταν  και  με  τον  καλλιτέχνη.  Δεν  υπήρχε  λόγος  να  ξεχωρίζει,  όπως  δεν  ξεχώριζε  κανένας  που  έκανε  απλά  την  δουλειά  του.
Ο  ατομισμός  άρχισε  να  ξεπροβάλει  στο  τέλος  του  Μεσαίωνα.  Όμως  όχι  σαν  προσωπική  έκφραση  ελευθερίας  σε  αυτό  που νοιώθει  και   σκέφτεται ο  άνθρωπος  για  όλο  το  φάσμα  της  ζωής,  για  να κάνει  γνωστές  και  σεβαστές  στον  εαυτό  του  και  στους  άλλους τις  εσωτερικές  εκφάνσεις  της  ψυχής  του.  Θα  ξεχώριζε  από  τους  άλλους  μόνον  οικονομικά  αν  μπορούσε,  εξαγοράζοντας  και  υποτάσσοντας  σε  αυτήν  την  δύναμη  του  την  ελευθερία  των  άλλων. Αντικαταστάθηκε  η  αξία  της  καταγωγής  με  την  αξία  του  πλούτου.  Η   εκμετάλλευση  των  μαζών  συνεχίστηκε  με  αλλαγή  προσώπων.  Αυτός  ο  Ατομισμός  ήταν   ένας  νέος  δεσποτισμός.       
Καθώς  αφήνουμε   τον  Μεσαίωνα  και  προχωράμε  στην  Αναγέννηση,  εμφανίστηκε  ο  Τζιότο,  ο  οποίος   όπως  είπαμε  στην  προηγούμενη  δημοσίευση,  ξεπέρασε  την  ανωνυμία  των  τότε  καλλιτεχνών  που  υπολογιζόταν  μόνο   ως  τεχνίτες.    Η  φήμη  του  απλώθηκε  και  η  τέχνη  του  άρχισε  παρομοιάζεται  ισάξια  με  την  τέχνη  των  αρχαίων  και έτσι  έκανε  να  αναβιώσει  το  μεγαλείο  της  Ρωμαϊκής   αυτοκρατορίας.  Αυτό  έκανε  τους  ηγεμόνες  και  την  πλούσια  τάξη  τους  να  θεωρήσουν  την  τέχνη  άξια  τιμής  και  να  πάρουν  στην  παρέα  τους  καλλιτέχνες  οι  οποίοι  ξεχώρισαν  και  άρχιζαν  να  υπογράφουν  τα  έργα  τους. 
Σε  εκείνη  την  εποχή,  η  τέχνη  μπορούσε  να  ξεχωρίζει,  όχι  για  να  διαπαιδαγωγήσει,  να  στηρίξει και  να  καλλιεργήσει  τον  άνθρωπο   με  την  ευαισθησία  της  και  τον  δυναμισμό  της,    αλλά  μόνον  για  να  προσφέρει  μεγαλείο  και  δόξα  στους  πλούσιους  ηγεμόνες και στους ίδιους τους καλλιτέχνες.  Αυτός  ο  ρόλος  της  αναγνωρίζονταν.  Ο  καλλιτέχνης  λοιπόν,  έπρεπε  να  είναι  εφευρετικός και  να  προσαρμόζεται  σε  αυτήν  την  κατεύθυνση.  Καθώς  τρέχουμε  μέσα  στους  αιώνες  της  ιστορίας  της  τέχνης μέχρι  σήμερα,  έχουμε χρονικά  διαστήματα  και  καλλιτέχνες  έξω  από  τέτοιους  περιορισμούς.  Αυτοί  μπόρεσαν  με  την  τέχνη  τους  να  προσφέρουν  έντονα  ερεθίσματα  στην  προσωπική  ανάπτυξη  του  καθένα,  στηρίζοντας  την δίκαιη   μοναδική  έκφραση  του  προσώπου  των  συνανθρώπων  τους,  μέσα  από  το  δικό  τους  τρόπο  για  παράδειγμα  ελευθερίας  στην  τέχνη  και  την  ζωή.
Στις  μέρες  μας  όμως, πάλι  οι "πλούσιοι  ηγεμόνες"  κρατούν  με  το  χρήμα  που  έχουν  συγκεντρωμένο  στα  χέρια  τους   την  ζωή  και  το  έργο   των  καλλιτεχνών,  αποκλείοντας  όποιους  η  αλήθεια  της  ψυχής  τους  με  την  τέχνη  τους  δεν   τους  δίνει  ύμνους  για  την  δόξα  του  "ηγεμόνα".  Έτσι  γίνεται  πάντα  όταν  το  χρήμα  συγκεντρώνεται   σε  λίγα  χέρια.  Υπάρχει  μόνον  μία  αλήθεια.  Η  αλήθεια  του  ηγεμόνα  του  χρήματος.  Γιατί  ο  υπόλοιπος  κόσμος  δεν  έχει  αγοραστική  δύναμη  να  υποστηρίξει  ότι  τον  εκφράζει. 
Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 
Μετά από την τελευταία διαπίστωση, μπορούμε να συνεχίσουμε την εξιστόρηση της τέχνης σε σχέση  με την παραπάνω κατάσταση και τις προσπάθειες κάποιων καλλιτεχνών να απελευθερωθούν από αυτή την εξάρτηση. Πληρώνοντας βέβαια το τίμημα.  Αδικούμε την τέχνη όταν την κρίνουμε, όπως συνηθίζουμε, μόνο σαν τεχνική. Η  ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ,  ΚΑΙ ΤΙ ΕΧΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΥΤΟ. Τα άλλα όλα έπονται.  


Απο εδώ και πέρα, θα αναφερόμαστε σε έναν  έναν καλλιτέχνη ξεχωριστά σε σχέση με την εποχή του βέβαια.  Σας βεβαιώνω πως στην συνέχεια, οι καλλιτέχνες που θα αναφερθούμε, έχουν πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον!!!
Θα ενημερώνεστε σχετικά με κάθε νέα δημοσίευση.  Όσοι θέλετε, μπορείτε να γίνετε μέλη του μπλοκ για ακόμα πιο άμεση ενημέρωση σας.
Αν σας άρεσε το σημερινό κείμενο- δημοσίευση, πατήστε το κουμπάκι «Μου αρέσει». Μπορείτε ακόμα να  κοινοποιήσετε τον σύνδεσμο στο FB  σας. 

Παρασκευή, 20 Ιουλίου 2012

Η ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ Η ΖΩΗ ΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ


                                               
                                      Ομάδες  συμφερόντων  
 Θα σας μιλήσω προσωπικά για την ζωή μου και την τέχνη μου. Όλα καθορίζονται από ομάδες συμφερόντων.
"Οι  βαθειά  σκεφτόμενοι  δεν  ομαδοποιούνται"  μας  λέει  ο  Ηράκλειτος.  Τι  κάνουν;  Θυσιάζονται  στον  βωμό  της  εσωτερικής  τους  αλήθειας  που  υπερασπίζονται.  Είναι  το  "χρέος"  κατά  τον  Καζαντζάκη (αναφορά  στον  Ελ  Γκρέκο) : "Κάθε  άνθρωπος  άξιος  να  λέγεται  γιος  του  ανθρώπου,  σηκώνει  τον  σταυρό  του  και  ανεβαίνει  τον  Γολγοθά  του.  Πολλοί,  οι  πιο  πολλοί,  φθάνουν  στο  πρώτο,  στο  δεύτερο  σκαλοπάτι,  λαχανιάζουν,  σωριάζονται  στην  μέση  της  πορείας  και  δεν  φτάνουν  στην  κορυφή  του  Γολγοθά.  Θέλω  να  πω  στην  κορυφή  του  χρέους  τους.  Να  σταυρωθούν,  να  αναστηθούν  και  να  σώσουν  την  ψυχή  τους.  Λιγοψυχούν,  φοβούνται  να  σταυρωθούν  και  δεν  ξέρουν  πως  η  σταύρωση  (ο  πόνος  από  τις  δυσκολίες  του  χρέους  δηλαδή)  είναι  ο  μόνος  δρόμος  της  ανάστασης.  Άλλο  δεν  έχει..  Ούτε  θεατρικές  αγαθοεργίες.  Μόνο  σταύρωση.  Πολύ  πόνο  στο  βωμό  του  χρέους  μας.."
Όλη  η    ζωή  καθορίζεται  από  ομάδες  συμφερόντων  οι  οποίες  καταπίνουν  την  ζωή,  καταπνίγοντας  την  αλήθεια  των  προσώπων.  Γινόμαστε  μαριονέτες  των  ομάδων  που  παίζουμε  σε  ένα  έργο  γραμμένο  από  άλλους.  Δεν  ζούμε  την  δική  μας  ζωή  αλλά  την  ζωή  του  ρόλου. Και  η  τέχνη;  Μέσα  σε  αυτό  το  σκηνικό  υπάρχει  τέχνη;   Ναι,  υπάρχει  τέχνη,  υπάρχει  προσωπική  έκφραση,  υπάρχει  δημιουργία,  αλλά  δεν  επικοινωνείται.  Ας  πούμε  πως  είναι  για  προσωπική  κατανάλωση.  Προς  τα  έξω  της  επιβάλλεται  βίζα  με  προϋποθέσεις.  Τουλάχιστον  όσον  αφορά  το  εμπορικό  της  κομμάτι.   Ευτυχώς  και  υπάρχει  και   το  διαδίκτυο  και  τουλάχιστον  σε  αυτό  μπορώ  να  εκθέτω,  και  η  τέχνη  μου  να  βγαίνει  προς  τα  έξω  να  σας  συναντάει.  Δεν  μπορώ  όμως  να  πουλάω  χωρίς να  μου  χορηγήσουν  την  βίζα  μου  προς  τον  κόσμο    οι  πατρόνοι  της  τέχνης,  και  οι  πατρόνοι  της  ζωής  γενικότερα.   Ο  λόγος;  Αρνήθηκα  να  μπω  στις  ομάδες  συμφερόντων  τους  οι  οποίες  λειτουργούν  στην  βάση  της  συνενοχής. Τώρα  βέβαια  που  θα  το  διαβάζουν  θα  καμαρώνουν  για  το….  κατόρθωμα  τους  να  αδειάζουν    την  ζωή  από  την  αλήθεια  της,  από  την  ομορφιά  της.   Ένα  κομμάτι  αυτής  της  πραγματικότητας  το παρουσιάζει  παρακάτω    ο καθηγητής  κοινωνιολογίας Δημήτρης Χοροσκέλης όπως  δημοσιεύεται  στο διαδικτυακό περιοδικό ΖΕΝΙΘ.
 Τώρα  πια  δεν  μπορώ  να  πουλάω  και  ας  υποφέρω  οικονομικά.  Πληρώνω  το  τίμημα  του  χρέους  μου  να  μην  αλλοτριωθώ σαν άνθρωπος πρώτα και σαν καλλιτέχνης. Υπάρχουν τρανταχτά παραδείγματα "καλλιτεχνών" που κάνουν μεγάλες πωλήσεις και έχουν γίνει μεγάλα ονόματα (σε όποιο χώρο της τέχνης) που άλλα λένε με την δουλειά τους και άλλα κάνουν με την ζωή τους. Όπως υπάρχουν και "καλλιτέχνες" που είναι το ίδιο αλλοτριωμένοι στην ζωή τους όπως και με την δουλειά τους, και είναι πρώτα ονόματα. Σίγουρα όμως, υπάρχουν και γνήσιοι καλλιτέχνες στο στερέωμα. Σε αυτούς θέλω να ανήκω. Οι  πατρόνοι  της  ζωής  και  της  τέχνης,  μπορούν  και  να ρίξουν  όση  λάσπη  θέλουν  σε  μένα  για  να  με  ενοχοποιήσουν.  Να  παρουσιάσουν    την  κατάσταση  σε  βάρος  μου,  εξαγοράζοντας  τους  πάντες  μέσω  της  ανάγκης  και  του  φόβου  των  Ιουδαίων:  Χρειάζομαι  τις  προσευχές  όλων  σας.   Έχω  χαρίσει  κομμάτια  από  τα  έργα  μου  σε  κάποιους  που  ένοιωσαν  το  νόημά  τους  και   τα  αγάπησαν.    Έχω  δεχθεί  και  αντίδωρα.  Αλλά τώρα πια  μέχρι  εκεί. 
Γράφει  ο  κ.  καθηγητής Δημήτρης Χοροσκέλης στο περιοδικό  "Ζενίθ":

6- Iουλίου 2012Το Αλαλούμ τη Σύγχρονης Τέχνης


Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΡΟΣΚΕΛΗΣ
Πόσες φορές δεν σταθήκατε απορημένοι μπροστά σε κάποιο σύγχρονο «έργο Τέχνης», έχοντας την αλγεινή εντύπωση ότι ο καλλιτέχνης σας δουλεύει; Όταν στη συνέχεια προσφύγατε στο απαραίτητο συνοδευτικό κείμενο κάποιου «κριτικού», αντί να αισθανθείτε «διαφωτισμένοι» αναρωτηθήκατε εύλογα: «Τελικά, υπάρχει σήμερα Τέχνη;». Σε ένα ανέκδοτο στην Ελλάδα βιβλίο με συνεντεύξεις τού Γουίλλιαμ Μπάροουζ, με τίτλο The Job, ο μεγάλος αμερικανός συγγραφέας, μεταξύ άλλων πολλών και θαυμαστών λέει ότι «συμφέρον της Ιατρικής είναι η ύπαρξη της αρρώστιας, συμφέρον των βιομηχάνων είναι το αναλώσιμο και το εφήμερο». Επεκτείνοντας το σκεπτικό του θα λέγαμε ότι συμφέρον των «κριτικών Τέχνης» (;) είναι η ύπαρξη Τέχνης. Αν δεχτούμε ότι η σύγχρονη Τέχνη είναι σκουπίδια, τότε όλοι αυτοί οι «πεφωτισμένοι εξηγητές» χάνουν τον μοναδικό λόγο ύπαρξής τους. Ας θαυμάσουμε κάποιες τέτοιες εμβριθείς «αναλύσεις» του σύγχρονου καλλιτεχνικού Τίποτα, από τους «ειδικούς» του τεχνοκριτικού ιερατείου.
Σε γνωστό δεκαπενθήμερο πολιτικό και πολιτιστικό περιοδικό δημοσιεύτηκε, πριν από λίγο καιρό, κείμενο γνωστού τεχνοκριτικού το οποίο εκθείαζε το σκηνικό που έφτιαξε ο γνωστός «διεθνής καλλιτέχνης» της arte povera  (ή μήπως povera arte;) Γιάννης Κουνέλλης, για την παράσταση τεσσάρων αρχαίων τραγωδιών μέσα σε ένα παλιό εργοστάσιο. Απολαύστε τη βαθυστόχαστη «ανάλυση» του «έργου» του που κάνει ο Κουνέλλης, επικροτούμενος από τον γνωστό τεχνοκριτικό:
Ø               «Το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο της Siemens, όπου πρωτοπαρουσιάστηκαν τα έργα αυτά, συνδέεται με τις οικονομικές ρήξεις του 19ου αιώνα, το κάρβουνο, και τη βιομηχανική επανάσταση. Θυμίζει εντελώς λαϊκή εκκλησία και συνδέεται με τον ανθρωπισμό των νεότερων χρόνων». (Το απάνθρωπο εργοστάσιο-κολαστήριο του 19ου αιώνα, που επικρίθηκε από πλειάδα συγγραφέων και διανοούμενων, «λαϊκή εκκλησία και έκφραση ανθρωπισμού των νεότερων χρόνων»!).
Ø               «Κάνουμε θέατρο για να ξαναμελετήσουμε μια κεντρικότητα στον χώρο, αυτά που χάσαμε και αυτά που μπορούμε να ξανακερδίσουμε από την Τέχνη». (Μάλλον κάνετε θέατρο για να ξανακερδίσετε μια εκκεντρικότητα στον χώρο! Όσο γι’ αυτά που χάσαμε στην Τέχνη – χάρη στις φιλότιμες προσπάθειες ανθρώπων του είδους του Γ. Κουνέλλη– μάλλον δεν πρόκειται να το ξανακερδίσουμε ποτέ!).
Ø               «Δεν θέλησα να κάνω μια σκηνογραφία αλλά ένα πηγάδι. Το πηγάδι της Ιστορίας και της διαλεκτικής της». (Ευχαριστούμε που μας μάθατε – μεταξύ άλλων – ότι η Ιστορία και η διαλεκτική της είναι ένα πηγάδι!).
Ø               «Γιατί ψάχνω στις τέχνες το δράμα που χάθηκε, τις αληθινές σκιές που εξέλιπαν με τις λογικές οργανώσεις και τις προοπτικές». (Το δράμα και οι σκιές στις τέχνες δεν θα χαθούν ποτέ, όσο θα υπάρχουν οι παράλογες οργανώσεις και η έλλειψη προοπτικής του κ.Κουνέλλη!).
Ø               «Τώρα, η αλλαγή της γλώσσας μέσα στο ίδιο το πηγάδι ίσως φτιάξει μια νέα ελευθερία που δεν γνωρίζουμε». (Ουάου! Ανατρίχιασα! Απίθανο! Μεγαλοφυές!).
Ø               «Σε ένα κέντρο και σε ένα κάδρο μπορούμε να είμαστε δραματικά ελεύθεροι». (Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή Κουνέλλης! Και οι έκκεντροι ντανταϊστές που πίστευαν – οι αφελείς – ότι το κάδρο περιορίζει το έργο τέχνης! Για το κέντρο πάντως δεν είπαν τίποτα!).
Ø               «Στην πρότασή μου ο χρόνος συμπλέκεται με τον χώρο». (Να το αναφέρετε αυτό τους ανίδεους αστροφυσικούς, που πιστεύουν ότι ο χρόνος και ο χώρος συνυπάρχουν από καταβολής σύμπαντος Κόσμου, όπως το απέδειξε πριν από εκατό χρόνια ο Αϊνστάιν!).
Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να συνεχίσω, για να αποδείξω το αυταπόδεικτο! Επιτέλους, ποιος γενναίος θα ορθωθεί και θα βροντοφωνάξει (όπως στο γνωστό παραμύθι του Άντερσεν): «Ο Βασιλιάς είναι γυμνός!»;
Προσωπικά (και ως μη-εδικός «κριτικός)  πιστεύω τα εξής για την Τέχνη:
1)       Η Μεγάλη Τέχνη δεν χρειάζεται «εξηγητές». Και ο πλέον απαίδευτος θεατής          στέκεται με δέος μπροστά στην αρχαία ελληνική γλυπτική, στην Καπέλλα Σιξτίνα του Μικελάντζελο, στους πίνακες του Ρέμπραντ, του Γκρέκο, του Ντελακρουά, του Γκωγκέν του Βαν Γκογκ, του Νταλί, του Μπέηκον. Η «εξήγηση» μειώνει την Μεγάλη Τέχνη. Κριτήριό της είναι το δέος που νοιώθουμε στο αντίκρυσμά της.
2)       Όλοι οι παλαιότεροι καλλιτέχνες (μέχρι και το 1970) συνόδευαν τουλάχιστον με ένα στέρεο θεωρητικό υπόβαθρο το έργο τους. Ποιος σύγχρονος καλλιτέχνης το κάνει αυτό; Όταν κάποτε ρώτησα κάποιον φίλο ζωγράφο, γνωστό εκπρόσωπο της σύγχρονης αφαίρεσης, για το βαθύτερο νόημα των πινάκων του, μου απάντησε: «Δεν ξέρω, το κάνω γιατί έτσι μου βγαίνει»! Αν δεν κατανοεί ο ίδιος ο καλλιτέχνης το έργο του, πώς περιμένουμε να το κατανοήσει ο θεατής;
3)       Αυτή η ανικανότητα του σύγχρονου καλλιτέχνη να έχει θεωρητικό υπόβαθρο έκανε ακόμη πιο επιτακτική την ύπαρξη του «κριτικού Τέχνης»(;): το σημαίνον (έργο Τέχνης) χρειάζεται τον λόγο του για να αποκτήσει σημαινόμενο(καλλιτεχνικό περιεχόμενο). (Χρειάστηκε να γράψει ο Λυοτάρ τη Μεταμοντέρνα Κατάσταση για να αισθανθούν αίφνης «μεταμοντέρνοι» πολλοί σύγχρονοι καλλιτέχνες).
4)       Αυτό το «σημαινόμενο» υφαίνεται με κάθε είδους και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας επιχειρήματα: Ένα βίντεο με πιτσιρίκες που μιλάνε για τις ερωτικές τους εμπειρίες γίνεται «κοινωνιολογικό σχόλιο για τις ευημερούσες κοινωνίες του Βορρά»! Ένας άνθρωπος από λινάτσα που κολυμπάει ανάμεσα σε στάχτες και γυάλινους σωλήνες γαλάζιου νέον, επικυρώνει την ύπαρξή του ως έργου Τέχνης επειδή θυμίζει(;) την αναπαράσταση του ποταμού Ιλισού στο αέτωμα του Παρθενώνα! Ένας άντρας με τα χέρια ανοιχτά «θέτει το πρόβλημα της ρυθμικής χρονικής ακύρωσης και του φωτός ως υλικού μέσου που διατυπώνει όγκο αλλά δεν προχωρεί στη λύση του»! Κλπ., κλπ., κλπ. Με αυτή τη διαδικασία μπορούμε να «αναβαθμίσουμε» σε έργο Τέχνης ο,τιδήποτε! Ωστόσο, ό,τι κι αν γράψουν οι «κριτικοί Τέχνης»(;) δεν θα κατορθώσουν να πείσουν τον θεατή που διαθέτει στοιχειώδη νοημοσύνη ότι είναι Τέχνη τα εκτρώματα του Τζεφ Κουνς, του Ντέμιαν Χιρς, του Τόνυ Κρεγκ και άλλων σύγχρονων απατεώνων που υποδύονται τους καλλιτέχνες, συνεπικουρούμενοι από τους «κριτικούς».
5)       Αυτή είναι η κληρονομιά και η κατάρα του (αληθινού) εικονοκλάστη Μαρσέλ Ντυσάν, της ρόδας ποδηλάτου και του ουρητηρίου του: μια πρόκληση που επαναλαμβάνεται δεν είναι πρόκληση αλλά κοινοτοπία. Αν όλα είναι Τέχνη, τίποτα πλέον δεν είναι Τέχνη!
6)       Η «μεταμοντέρνα κατάσταση» (τέλος των αριστουργημάτων, αναβίωση/ανάμιξη παλαιότερων στυλ) δεν δίνει απαραιτήτως άφεση αμαρτιών σε όλα τα σύγχρονα τερατουργήματα. Υπάρχουν μεταμοντέρνοι καλλιτέχνες που είναι μεγάλοι (το αποδεικνύει ο Τσόκλης με τα τελευταία κυρίως έργα του).
7)       Γνωστός τεχνοκριτικός αποφαίνεται: «Η σύγχρονη Τέχνη είναι μετωνυμική και διαδραστική, που θα πει ότι προτείνει μεν έναν θεατρικό χώρο, αλλά το κείμενο θα το συνθέσει ο θεατής». Για να το κάνει αυτό ο θεατής θα πρέπει να έχει γνώση ολόκληρης της Ιστορίας της Τέχνης και –πάλι επιμένω ο αδαής!– να κατανοεί το περιεχόμενό του. Το «ανοιχτό έργο Τέχνης» προϋποθέτει λοιπόν τεράστιες γνώσεις, ευστροφία, οξύνοια, διεισδυτικότητα και δημιουργικότητα από την πλευρά του θεατή. Πόσοι θεατές έχουν αυτές τις υψηλές προδιαγραφές; Τελικά, οι σύγχρονοι καλλιτέχνες δημιουργούν μόνο για μια happy few μειοψηφία;
Ως εκ τούτου, δεν είναι ψέμα ότι το 90% της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής είναι στείρες προσπάθειες καταναγκαστικής «πρωτοτυπίας» και ταχυδακτυλουργικού εντυπωσιασμού των ιθαγενών-θεατών, δηλαδή σκουπίδια. Δεν πρέπει να ντρεπόμαστε να το ομολογήσουμε, ούτε και να είμαστε επιλεκτικοί. Η επιλεκτικότητα είναι δείγμα ποιοτικής απαίτησης. Ας ψάξουμε λοιπόν για το 10% που είναι Μεγάλη Τέχνη και η οποία δεν χρειάζεται «εξηγήσεις», γιατί μιλάει από μόνη της. Οι «εξηγήσεις» χρειάζονται σε άσχετους πάμπλουτους συλλέκτες, που απαιτούν έγγραφα εχέγγυα από τους «κριτικούς», για να διασφαλίσουν έτσι την «αξία» των χρυσοπληρωμένων αποκτημάτων τους στο «χρηματιστήριο της Τέχνης». Λοιπόν, τελικά όλα είναι Τέχνη για λίγους ή τίποτα δεν είναι Τέχνη;
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΡΟΣΚΕΛΗΣ είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας και συγγραφέας.
Επίσης υπάρχει και αυτή η συνέντευξη απο έναν κορυφαίο τεχνοκριτικό, τον Ντέιβιντ Χίκεϊ
που μιλά πολύ καθαρά για όλα τα της τέχνης. Αξίζει να τη διαβάσουμε!!! Παραθέτω τον σύνδεσμο: http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathextra_1_03/12/2012_472716  Παράδειγμα γράφει μέσα:
«Είναι ελιτίστικο αυτό; Ναι. Οι κερδισμένοι κερδίζουν, οι χαμένοι χάνουν. Πυροβόλησε τον πληγωμένο, σώσε τον εαυτό σου. Αυτοί είναι οι κανόνες», λέει.
«Τι μπορώ να σας πω; Όλα αυτά είναι ενοχλητικά και βλακώδη. Είμαι ένας διανοούμενος και δεν με ενδιαφέρει αν δεν με καλέσουν στο πάρτι. Αποχωρώ».
Σας ευχαριστώ που μοιραστήκατε μαζί μου μέρος της ζωής μου και της εμπειρίας μου.
Όσοι θέλετε να γίνετε φίλοι – μέλη του μπλόκ μου μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας δεξιά κάτω από την φώτο μου που λέει "Γίνετε μέλη".
Αν σας άρεσε η δημοσίευση πατήστε το κουμπάκι "Μου αρέσει". 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...